Xơ gan được khái niệm về giải phẩu học là việc hình thành nodule và fibrosis lan truyền. Tiếp theo sau đó là hoại  bào gan, mặc dầu nguyên do thì sở hữu đa số nhưng hậu quả thì giống nhau.

Fibrosis không đồng nghĩa với Xơ gan:

- Fibrosis có thể xảy ra trong suy tim, trong tắc ngẽn ống mật và fibrosis gan bẩm sinh hoặc trong vùng gian thuỳ trong bệnh gan nhiễm hạt – mà không hề có xơ gan thật sự!

- sự hình thành nodule ko kèm fibrosis gặp trong bệnh chuyển đổi từng phần sang thể nodule, cũng không hề là xơ gan

- sở hữu việc liên quan giữa viêm gan mãn và xơ gan

Chức năng gan

Gan là phòng ban vô cùng quan yếu trong cơ thể, thực hành các chức năng cốt lõi sau:

• sản xuất protein trong máu, tương trợ sự đông máu, tải oxy, protein thực hành chức năng miễn dịch.

• Lưu trữ các chất dinh dưỡng dư thừa và tái tạo các chất dinh dưỡng cho máu

• phân phối mật, chất cần thiết để giúp tiêu hóa thức ăn .

• Chuyển hóa đường glucose thành glycogen tích trữ trong gan .

• Giúp thân thể lọc một số chất độc hại trong máu, bao gồm cả ma túy và rượu .

• Phá vỡ những chất béo bão hòa và cholesterol.

Duyên cớ dẫn tới xơ gan

§ Xơ gan do rượu: đây là nguyên cớ thường gặp ở châu Âu. Rượu là một loại với độ cồn vô cùng cao và còn sở hữu nhiều chất độc phong phú, trong đấy nếu như rượu ko tinh khiết thì khi uống rượu càng tương đối nhiều và thời kì càng kéo dài thì rất dễ gây ra xơ gan.

§ Xơ gan do virus: hay gặp nhất đó là viêm gan B, C. Người mắc bệnh viêm gan mạn tính nếu như ko được điều trị kịp thời sẽ mang đến xơ gan, ung thư gan

§ Xơ gan do ký sinh trùng: đối với ký sinh trùng sở hữu 3 mẫu hay gặp khiến thương tổn tế bào gan và đưa tới xơ gan, ấy là: Lỵ amip, ký sinh trùng sốt rét và sán lá gan.

§ Xơ gan do tình trạng ứ mật đọng kéo dài: mật bị ứ đọng do viêm, tắc đường mật (cả đường mật trong gan và ngoài gan). Mật sẽ ảnh hưởng làm cho tác động, tổn thương tế bào gan dần dần gây ra xơ gan.

§ Xơ gan do nhiễm độc: việc tích tụ chất độc trong gan mang tới phá huỷ mô và gây xơ gan. Trong bệnh ứ đọng chất sắt, bệnh nhân với thiên hướng tiếp thu quá độ sắt từ thức ăn. Theo thời kì, sự tích tụ sắt xảy ra trong những cơ quan đa dạng nhau gây xơ gan, viêm khớp, phá huỷ cơ tim mang tới suy tim, và rối loạn chức năng tinh hoàn.

§ Xơ gan do thuốc: người sở hữu phản ứng thất thường sở hữu vài cái thuốc, tiếp xúc lâu ngày mang chất độc cũng có nguy cơ bị xơ gan.

§ Xơ gan do suy tim: suy tim ở các người sở hữu bệnh van tim, viêm màng ngoài tim dày dính cũng dẫn tới xơ gan.

• Xơ gan với thể mang lại tương đối nhiều biến chứng nặng mang đến tử vong:

• Bụng có nước tương đối nhiều mang thể nhiễm trùng dịch báng: khi đấy, bệnh nhân với thể bị đau bụng, đi tả, sốt. Đôi lúc lại ko có triệu chứng gì mà chỉ khi rút nước trong bụng đem đi xét nghiệm mới biết được sở hữu nhiễm trùng dịch báng.

• Ói ra máu do vỡ những tĩnh mạch thực quản hoặc tĩnh mạch ở phần đáy dạ dày lúc những huyết mạch này bị căng quá mức. người bệnh thường bị nôn ra máu hầu hết, có thể bị choáng váng do thiếu máu cấp tính và tụt áp huyết. rất nhiều nếu mang thể mang lại tử vong.

• Hôn mê do suy gan nặng. Biến chứng này xảy ra khi gan ko còn đào thải được các độc chất và các chất này sẽ bị ứ lại trong máu, ngấm vào hệ tâm thần và khiến cho rối loàn những hoạt động của não, nặng nhất là gây hôn mê sâu.

• Suy thận xảy ra trên nền xơ gan: trong y khoa gọi là "hội chứng gan-thận". bệnh nhân đi tiểu ít dần rồi ko đi tiểu được nữa. với thể gây ra tử vong.

• khi đã bị xơ gan do bất kì duyên do nào thì nguy cơ bị ung thư gan vô cùng cao. Muốn phát hiện sớm ung thư gan thì mọi một số người bệnh xơ gan bắt buộc được khiến siêu thanh và xét nghiệm tìm chất AFP trong máu mỗi 6 tháng, kết hợp siêu thanh bụng. Chất AFP do tế bào ung thư gan tiết ra.

bình thường, trong ổ bụng ko với nước lúc giữa lá thành và lá tạng của màng bụng, vì 1 nguyên do nào đó, xuất hiện nước, ta mang hiện tượng cổ trướng. Nước mang thể tương đối nhiều hoặc ít:
- nếu chiếm toàn ổ bụng gọi là cổ trướng toàn thể (hay tự do).

- nếu như nước chỉ chiếm 1 phần ổ bụng, gọi là cổ trướng khu trú.

Nước cổ trướng, tuỳ theo nguyên cớ phong phú nhau, mang thể là nước trong, nước vàng chanh, mủ, dưỡng chắp.

Cổ trướng chẳng hề là một bệnh, mà chỉ là một hiện tượng, một triệu chứng do phần lớn căn nguyên khác nhau gây phải.

nguyên cớ xơ gan

- Xơ gan do viêm gan virus: Người ta đã biết đến 7 loại virus gây viêm gan được kí hiệu là A, B, C, D, G, F. Nhưng có 2 cái virus được xác định là virus viêm gan B và C mang tỷ lệ người nhiễm đưa đến xơ gan tốt nhất.

- Xơ gan do rượu.

- Xơ gan do ứ mật kéo dài:

+ ứ mật thứ phát trong sỏi mật, viêm chít đường mật, giun chui ống mật...

+ ứ mật tiên phát : Hội chứng Hanot.

- Trong suy tim, viêm màng ko kể tim do dầy dính (hội chứng Pick).

- Viêm tắc tĩnh mạch trên gan (hội chứng Budd Chiari) tắc tĩnh mạch gan.

- các bệnh hồng huyết cầu hình liềm gặp ở châu Phi.

- Xơ gan do nhiễm độc hóa chất và do thuốc:

+ Hoá chất: thuốc DDT, methotrexat, urethan, phospho, tetraclorua carbon, 6 mercaptopurin...

+ Do thuốc: Clopromazin, INH, rifampicin, sulfamid, phenylbutazon, aspirin, methyldopa...

- Xơ gan do rối loàn chuyển hóa sắt:

+ Bệnh do nhiễm sắc tố sắt (hemochromatosis).

+ Bệnh do rối loàn chuyển hóa đồng, thoái hóa gan nhân đậu (bệnh Wilson).

+ Bệnh do rối loạn chuyển hóa porphyrin.

- Xơ gan do rối loạn di truyền:

+ Bệnh thiếu hụt alfa-1 antitrypsin.

+ Bệnh thiếu hụt bẩm sinh enzym 1-phosphat aldolase.

+ Bệnh tích glycogen trong các tổ chức do thiếu máu.

- Xơ gan lách to kiểu Banti được Banti diễn tả năm 1891 đối với rằng lách to mang tới xơ gan, vấn đề này chưa được chứng minh rõ. ở Việt Nam với rất nhiều trường hợp lách to do sốt rét hoặc lách to không rõ căn nguyên sau tương đối nhiều năm xuất hiện xơ gan.
- Xơ gan do suy dinh dưỡng.

- Xơ gan do kí sinh trùng: Sán lá gan, sán máng (schistosomia mansonia).

III. CHỌC DÒ VÀ XÉT NGHIỆM NƯỚC TRONG CỔ TRƯỚNG.

1. mục tiêu.

Đứng trước 1 người bệnh cổ trướng, nên buộc phải chọc dò để:

một.1. Gíup thêm lâm sàng xác định chẩn đoán trong ví như khó.

một.2. Nhận định nước cổ trướng và khiến cho xét nghiệm dể tìm nguyên nhân.

một.3. túa bớt nước để khám các bộ phận trong ổ bụng được dễ dàng hơn, cốt lõi là gan, lách, hạch mạc treo.

một.4. Chọn toá bớt nước cho người bệnh dễ thở lúc cổ trướng quá căng.

2. Nhận định nước cổ trướng.

Sau lúc chọc dò hút nước, ta phải nhận định nước cổ trướng, sẽ mang một số dòng sau đây:

2.1. Nước trong, trắng hoặc khá vàng: thường là dòng nước sở hữu lượng protein rẻ, gặp trong các bệnh viêm thận, suy tim gây bắt buộc cổ trướng.

2.2. Nước vàng chanh, thường với lượng protein cao gặp trong một số duyên do viêm hoặc u.

2.3. Nước có máu: máu ở đây ko đông, thường do những nguyên cớ u hoặc viêm.
2.4. Nước đục như mủ: do viêm có mủ trong ổ bụng, thảng hoặc.

2.5. Nước đục như nước gạo (dưỡng chấp): rất thảng hoặc.

3. các xét nghiệm nước cổ trướng.

3.1. phản bội ứng Rivalta: mục tiêu làm phản ứng này để kiểm tra lượng protein trong nước cổ trướng, bởi thế xác định căn do.

- Tiến hành: sử dụng một cốc thuỷ tinh đối với vào 100ml nước cất, rỏ 4 giọt axit axetic, rồi rỏ dần từng giọt nước cổ trướng vào.

- Phản ứng dương tính: nước cổ trướng rỏ vào dần dần sẽ trở thành vẩn trắng đục lơ lửng trong cốc nước giống như khói thuốc lá. Như vậy là hiện tượng protein trong nước cổ trướng cao >30g/lít và căn nguyên gây nên cổ trướng thường là viêm hay u. Ta gọi chung là nước rỉ viêm.

- Phản ứng âm tính: nước cổ trướng rõ vào, ko sở hữu hiện tượng vẩn đục trắng. Lượng protein ở đây phải chăng <30g/lít và nguyên nhân do nước từ huyết quản hay các khoảng gian bào thấm vào ổ bụng. Ta gọi là dịch thấm.

3.2. những xét nghiệm phong phú.

- Định lượng protein.

- tìm vi khuẩn (soi và cấy).

- sắm tế bào: hồng huyết cầu, bạch huyết cầu, tế bào ung thư.

- Định tính và định lượng dưỡng chấp.

- tìm các thành phần hoá học phong phú (urê…).

Nguồn cội của bệnh xơ gan cổ chướng

Bệnh xơ gan dẫn tới hệ lụy là nước và một số ít huyết tương thoát ra các khoang trống như: ổ bụng, màng phổi... và các mô cơ. Nước nhiều sẽ khiến bụng trương lên (được gọi là cổ trướng). Nước có nhiều trong khoang màng phổi sẽ đưa đến việc khó thở. Nước nhiều ở mô cơ sẽ gây phù nề, nhất là các phần thấp nhất của chân. Cổ trướng là một biến chứng khá nặng của bệnh xơ gan, nếu không  được chữa trị kịp thời và đúng cách sẽ dẫn đến tử vong vì suy kiệt sức lực hoặc vỡ tĩnh mạch thực quản, chảy máu ào ạt.

Biểu lộ ở tuổi đầu bệnh xơ gan cổ trướng

Đây là thời đoạn đầu tiên của bệnh, chức năng gan còn hoạt động tốt do khả năng triệt tiêu cho nhau nên triệu chứng còn nghèo nàn thường không rõ hoặc rất nhẹ với một số biểu hiện như:

biểu hiện rối loạn tiêu hóa ăn không biết ngon, tiêu lỏng, đầy bụng

Người bệnh cảm thấy mệt mỏi

Đau tức vùng bụng hạ sườn bên phải

Nôn hoặc buồn nôn.

Khi đi khám gan thường hơi to hoặc không to, có bệnh nhân lá lách to. Chức năng gan bình thường hoặc hơi suy giảm, có thể khám kỹ phát hiện điểm ứ huyết, mạch sao mà xác định.

Biểu hiện ở thời đoạn toàn phát

Trong giai đoạn này chức năng gan suy giảm rõ rêt. Các triệu chứng lâm sàng  rõ rệt như:

 Triệu chứng rối loạn tiêu hóa tăng

 Vùng bụng sườn bên phải đau rõ

 Sụt cân, da xạm, có người vàng da, vàng mắt, điểm ứ huyết, mạch sao ở mặt, ngực, tay, vai, cổ…

Phù nề 2 chân

Có hiện tượng giãn mao quản, bàn tay, đầu ngón tay đỏ mập lên, chân răng, mũi, trĩ, xuất huyết, tiêu có máu

Nam giới teo tinh hoàn, vú to ra

đàn bà kinh nguyệt nhiều kéo dài vô kinh thứ phát ở đàn bà

Chóng mặt, tim hồi hộp, ít ngủ, tuỳ thuộc tê dại, ngứa, tiểu ít, hoặc tiểu khó. 

Xơ gan cổ trướng thời đoạn này nếu bệnh nhân đi khám gan  có thể teo nhỏ hoặc to dưới bờ sườn, bờ sắc cứng.

Có nhiều bệnh nhân khi mắc bệnh xơ gan thường thắc mắc: Xơ gan có chữa được không? Các bác sĩ chuyên khoa gan cho biết, đối với những bệnh nhân mắc bệnh xơ gan thì còn tùy vào tình trạng bệnh mới có thể đưa ra được kết luận là có điều trị xơ gan được hay không? ứng dụng phương pháp nào mới mang lại hiệu quả? Muốn làm được điều này thì người bệnh cần được khám bệnh, chẩn đoán tình trạng bệnh để có cách điều trị hiệu quả.

Người bệnh xơ gan có thể Áp dụng nhiều phương pháp điều trị bệnh khác nhau đều mang lại hiệu quả, tuy nhiên, người bệnh không nên tự tiện điều trị bệnh bằng bất cứ phương pháp nào vì có thể gây hại cho gan và sức khỏe người bệnh. Trong quá trình điều trị xơ gan thì người bệnh nên có kế hoạch khám bệnh định kì theo đúng chỉ dẫn của các thầy thuốc chuyên khoa, đối với những bệnh nhân xơ gan cổ chướng thời đoạn nặng thì người bệnh cần để ý tình trạng hôn mê gan và có chế độ ăn uống cân đối, hợp lý.

Miêu tả ở tuổi cuối giai đoạn xơ gan cổ trướng

Triệu chứng tăng sức ép tĩnh mạch rõ: cổ trướng, da bụng bóng, tuần hoàn bàng hệ, tiểu rất ít hoặc vô niệu, khó thở, người gầy, sắc mặt xạm tối, da mặt vàng đậm, bệnh nặng có xuất huyết tiêu hóa, ý thức lờ ngờ, buồn ngủ hoặc hưng phấn, hốt hoảng, hôn mê gan…Có thể thấy từng búi mạch nổi lên ở bụng.

Khi áp lực tĩnh mạch cửa tăng cao sẽ làm cho bệnh nhân bị cổ chướng bụng trương phình, chọc hút dịch cổ trướng thường có màu vàng, nếu có màu hồng thì xơ gan đã bị ung thư hóa.

Xơ gan được coi là án chung thân đối với những người bị mắc căn bệnh kinh niên này. Bệnh xơ gan làm các tế bào của gan dần bị thay thế bởi các mô xơ khiến gan bị thương tổn và mất chức năng, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm có thể khiến người bệnh tử vong.

Những duyên do dẫn đến xơ gan

Có nhiều nguyên cớ dẫn đến bệnh xơ gan như: viêm gan virút B, viêm gan virút C, do rượu và các độc chất… Ở một số quốc gia, hiện trạng béo phì đang trở thành một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến xơ gan. Ở nước ta, một số nguyên do thường gặp dẫn đến xơ gan: viêm gan virút B, viêm gan virút C và do rượu.

Khi chức năng gan bị suy giảm trầm trọng sẽ dẫn đến xơ gan giai đoạn mất bù, lúc đó, các biến chứng sẽ xuất hiện thường xuyên và mức độ tử vong có thể vươn đến 85% trong vòng 5 năm nếu không có điều kiện ghép gan hoặc không được điều trị tích cực và đúng cách.

Biến chứng của bệnh xơ gan

Xơ gan thời đoạn đầu hay còn gọi là xơ gan còn bù nếu không được điều trị sớm, các mô xơ hóa lan rộng làm phá vỡ cấu trúc của gan, chức năng gan bị suy giảm trầm trọng, để lại nhiều biến chứng nguy hiểm như hội trứng gan thận,  hôn mê gan, ung thư gan là những bệnh có tỷ lệ vong cao. Dưới đây là các biến chứng bệnh xơ gan và cách khắc phục.

Xuất huyết tiêu hóa

Khi gan bị xơ, máu sẽ bị ngăn trở khi đi qua gan dẫn đến tăng sức ép tại tĩnh mạch cửa cũng như tại các hệ nối cửa-chủ, đặc biệt là làm giản tĩnh mạch thực quản và tĩnh mạch phình bao tử.

Nếu các tĩnh mạch này bị giãn quá mức sẽ bị vỡ, gây nôn ra máu đỏ tươi, khi bị vỡ máu sẽ chảy theo thực quản xuống dạ dày, ruột non, ruột già, biểu lộ ỉa phân đen. Trường hợp này bệnh nhân cần được cấp cứu ngay, nếu không được xử lý kịp thời sẽ dễ gây tử vong.

Xơ gan cổ trướng

Xơ gan dẫn tới hậu quả tổng hợp protein giảm, tức là protein trong máu thấp, đồng thời hồng huyết cầu cũng giảm dẫn tới áp lực của huyết tương giảm, không giữ được nước trong máu và tế bào. Do đó, nước và một số thành phần của huyết tương thoát ra các khoang trống (khoang ổ bụng, khoang màng phổi…) và mô cơ. Lượng nước thoát ra càng nhiều thì bụng càng trương lên. Đây là hiện tượng cổ trướng. Nước nhiều trong khoang màng phổi sẽ khó thở. Nước nhiều trong mô cơ, thân thể sẽ bị phù, nhất là phần thấp của chân như bàn chân, ống chân.

Cổ trướng là giai đoạn nặng của xơ gan. Nếu không điều trị hợp lý thì bệnh nhân sẽ tử vong vì kiệt lực hoặc vỡ tĩnh mạch thực quản, máu chảy ồ ạt mà chết. Xơ gan cổ trướng không phải là không có phương pháp điều trị. Bệnh sẽ thuyên giảm nếu được vận dụng những biện pháp điều trị và hồi phục kịp thời.

Ung thư gan:

Xơ gan do các duyên cớ như viêm gan virút B và C, rượu, bệnh trữ sắt trong mô và xơ gan mật nguyên phát rất dễ tiến triển sang ung thư gan. Bệnh nhân có thể không có triệu chứng gì đặc biệt cho đến khi tình cờ phát hiện khối u trong gan khi đi khám sức khỏe và làm siêu thanh bụng. Ở tuổi trễ: khối u quá to gây đau tức vùng dưới sườn phải, sụt cân, suy kiệt hoặc bị xuất huyết trong ổ bụng do khối u bị vỡ. Đối với bệnh nhân xơ gan, việc quan yếu nhất là theo dõi và tầm soát ung thư gan mỗi 3 - 6 tháng bằng cách làm siêu thanh bụng và thử máu định lượng AFP để có thể phát hiện sớm ung thư gan.

Nhiễm trùng

Ngoài vai trò lọc máu gan còn có chức năng miễn dịch, lọc thải chất độc cơ thể để không bị nhiễm trùng. Khi xơ gan thời đoạn cuối, chức năng gan không còn thì bệnh nhân thân sẽ bị nhiễm trùng  dịch báng, viêm phổi, nhiễm trùng máu… Tình trạng nhiễm trùng kéo dài có thể làm cho bệnh xơ gan thêm nặng lên và xúc tiến các biến chứng khác xuất hiện dập dồn như hôn mê gan, suy thận…